9,5 TIPS
voor heldere data

Elke visualisatie is het antwoord op een vraag. Zonder duidelijke boodschap kies je willekeurig een diagramtype — en dat zie je terug in de verwarring bij je publiek.

VALKUIL — je opent Excel of Power BI en kiest een diagramtype voordat je weet wat je wilt vertellen.

Kijk eerst naar je data, dan pas naar de vorm. Identieke gemiddeldes kunnen totaal verschillende patronen verbergen (zie Anscombe’s kwartet). Een goede grafiek volgt principes, geen smaak.

VALKUIL — je vertrouwt op het gemiddelde en de trendlijn, zonder ooit de losse punten te bekijken.

Een staafdiagram dat niet bij nul begint, overdrijft elk verschil. Een verschil van 5% kan er zomaar uitzien als 29%.

VALKUIL — de as automatisch laten "inzoomen" omdat het verschil dan beter zichtbaar lijkt.

Taartdiagrammen werken alleen met een paar stukken die samen 100% vormen, gesorteerd van groot naar klein, met directe labels. Wellicht zijn er andere vormen beter geschikt voor het overbrengen van de boodschap.

VALKUIL — een taartdiagram met tien plakjes, een 3D-effect en percentages die niet optellen tot 100%.

Twee lijnen op twee verschillende assen combineren lijkt inzichtelijk, maar vertekent al snel de werkelijke verhoudingen.

VALKUIL — twee reeksen op twee assen naast elkaar zetten zonder te checken of de schaalverhouding eerlijk is.

Laat zien wat de lezer wil weten — het verschil tussen doel en resultaat — in plaats van twee losse lijnen die hij zelf moet aftrekken.

VALKUIL — doel en resultaat als twee losse lijnen tonen en de lezer het verschil laten uitrekenen.

Kleur is functioneel: opklimmend, categorisch, contrasterend of als waarschuwing. Gebruik het gericht, en houd rekening met kleurenblindheid.

VALKUIL — elke categorie een andere kleur geven "omdat het kan", zonder rekening te houden met kleurenblindheid.

De titel van je grafiek stuurt wat mensen zien. "Omzet per regio" is een as-naam, geen boodschap.

VALKUIL — de as-naam als titel gebruiken in plaats van de conclusie.

Elk element dat geen informatie toevoegt, kost aandacht die naar de data had moeten gaan.

VALKUIL — schaduwen, 3D en rasters toevoegen om het "af" te laten lijken.

De beste visualisaties ontstaan niet in één keer. Perfectie is bereikt als er niets meer weg kan, niet als er niets meer bij kan.

VALKUIL — de eerste versie die werkt meteen versturen, zonder er nog een nacht overheen te laten gaan.